Wat zijn afweermechanismen?

Afweermechanismen zijn trucjes van je geest. Met deze trucjes probeert je geest je te beschermen tegen pijnlijke emoties en je onvervulde behoeften te vervullen. Afweermechanismen zijn in je kinderjaren ontwikkeld om je te beschermen tegen pijn, verdriet en spanning. Daarom worden ze ook beschermingsmechanismen genoemd.

Ooit levensreddend, nu levensbedreigend

De taak van de afweermechanismen in het verleden was om je leven te redden door de relatie met een belangrijke persoon te behouden. Hier en nu werken de afweermechanismen je relaties tegen. Wanneer je als volwassene nog steeds afweermechanismen gebruikt, betaal je daar een hoge prijs voor – je relaties met anderen gaan eronder door. 

 

 

Word stress de baas en krijg grip op je leven!

 

Afweermechanismen zijn automatische programma’s

Afweermechanismen zijn programma’s die jou op een automatische wijze laten reageren. Zonder dat je het in de gaten hebt, wordt jouw automatische programma onbewust geactiveerd. Dat gebeurt wanneer iets in het heden jou aan je verleden herinnert. Jouw reactie is dan een oude reactie op een nieuwe situatie.

 

Hoe weet je of je afweermechanismen gebruikt?

Het is lastig om afweermechanismen bij jezelf te ontdekken. Ze willen jou beschermen, dus ze laten zich niet zo makkelijk ontmaskeren.

Bij anderen vallen afweermechanismen je echter makkelijker op. Telkens wanneer iemand buiten proporties op een situatie hier en nu reageert, kun je vermoeden dat zijn of haar afweermechanisme is geactiveerd.

Voorbeeld:

Iemand kan zijn sleutels niet vinden en wordt daardoor razend, vloekt en schopt tegen de deur.

Deze reactie lijkt te heftig. Even mopperen en om hulp vragen zou meer op zijn plaats zijn.

Hier is een afweermechanisme actief.

psychosociale therapie leren afweermechanismen

 

Wanneer de reactie niet proportioneel is tot de situatie.

 

sleutel afweermechanismen

5 afweermechanismen

Volgens het PRI-model (Past Reality Integration) zijn er 5 afweermechanismen:

 

  • Valse Hoop
  • Valse Macht
  • Ontkenning van Behoeften
  • Primaire Afweer
  • Angst

Valse Hoop

Valse Hoop roept gedachten, gevoelens en gedragingen op die gepaard gaan met een gevoel van urgentie. Er moet meteen iets gebeuren terwijl er helemaal geen urgentie is. Uitspraken die dit afweermechanisme door laten schemeren beginnen vaak met “Ik moet …”

Ik moet deze e-mail meteen beantwoorden.”

Ik moet hem meteen terugbellen.”

Ik moet de bank stofzuigen.”

Ik moet dit afkrijgen.”

Valse Hoop roept gedachten op die gepaard gaan met urgentie terwijl er geen urgentie is. 

Valse Hoop = perfectionisme en burn-out

Valse Hoop genereert stress, slapeloosheid, malen, perfectionisme, burn-out en verslaving. Je kunt niet ontspannen en probeert tot rust te komen met drank, ongezond eten of drugs.

Wanneer Valse Hoop actief is, heb je behoefte aan erkenning en ben je anderen aan het pleasen. Je hoopt met ‘goed’ gedrag te krijgen, waar je behoefte aan hebt.

Met Valse Hoop leef je op voorwaarden: “Als dit dan dat.”

Stress en teleurstelling

Valse Hoop als afweermechanisme levert vooral veel stress op. Dat komt omdat je gefocust bent op alles buiten jezelf. Je bent bezig met het vervullen van behoeften van anderen en het voldoen aan verwachtingen van anderen.

Daardoor verwaarloos je je eigen behoeften. Met Valse Hoop hoop je waardering, liefde, erkenning en acceptatie te bereiken. Helaas bereik je daarmee alleen afwijzing, teleurstelling en eenzaamheid. Dus precies dat wat je wilt vermijden.

communicatietraining voor bedrijven afweermechnismen

 

Valse Hoop levert teleurstelling en afwijzing op in plaats van erkenning en waardering.

 

Onbevredigd gevoel

Valse Hoop ontstaat wanneer je als kind niet krijgt wat je nodig hebt. Deze behoefte probeer je als volwassene alsnog te vervullen. Je denkt dat je krijgt wat je nodig hebt, wanneer je je best doet. Helaas is het onmogelijk om in te halen wat je in je kinderjaren hebt gemist. Daarom raak je keer op keer teleurgesteld.

Onvervulde behoeften uit het verleden kunnen nooit worden vervuld. Daarom laat Valse Hoop je altijd met een onbevredigd gevoel achter. Hoe vaak je partner ook tegen je zegt, dat die van je houdt, is het nooit genoeg.

Valse macht

Wanneer dit afweermechanisme actief is, wil je met alles wat je denkt, voelt en doet, maar één boodschap verkondigen:

Er is niets mis met mij.

Er is iets mis met de rest van de wereld.

Elke negatieve gedachte die een veroordeling van een ander bevat, is een vorm van Valse Macht.

Wanneer Valse Macht actief is, reageer je boos, geïrriteerd, jaloers, oordelend en kritisch. Met dit gedrag intimideer je anderen. Daardoor kun je autoritair, rigide en veeleisend overkomen. Je hebt ook neiging om te straffen.

Ik heb altijd gelijk

Je denkt dat je altijd gelijk hebt. Je wordt snel boos wanneer iemand niet doet wat je wilt, niet snel genoeg is of een andere mening heeft. Je wilt hem of haar niet eens begrijpen. Wanneer Valse Macht actief is, luister je niet. Het liefst wil je mensen veranderen, zodat ze worden zoals jij bent.

Valse Macht zorgt voor conflicten met andere mensen. Je kunt er ook lichamelijke klachten door ontwikkelen, zoals migraine, hoofdpijn of hoge bloeddruk.

Wanneer Valse Macht bij je actief is, merk je nogal dat er iets mis is maar je zoekt het niet bij jezelf. Je beschuldigt anderen dat ze dom, onzorgvuldig, immoreel, lui en gemeen zijn.

 

Word stress de baas en krijg grip op je leven!

 

Primaire Afweer

Wanneer Primaire Afweer actief is, denk je dat je niet deugt, dat je slecht bent, dat het jouw schuld is wanneer iets niet goed gaat en het wordt je allemaal te veel.

Gedachten die door jouw hoofd schieten zijn:

“Ik ben nergens goed voor.”

“Ik verpest altijd alles.”

“Ik kan het niet aan. Het is me allemaal te veel.”

“Niemand vindt me aardig. Ik ben saai.”

“Ik ben onbelangrijk.”

Gebrek aan zelfvertrouwen

Alle gedachten en gevoelens bij de Primaire Afweer komen erop neer dat er iets mis is met jou. Daarom is het gevolg van de Primaire Afweer weinig energie, gebrek aan zelfvertrouwen, onzekerheid, schuld en schaamte. Wanneer dit afweermechanisme veel bij jou actief is, kun je depressief worden.

Wanneer je lange tijd last hebt van dit afweermechanisme, ga dan naar het moment wanneer je je nog goed voelde. Misschien was dat jaren geleden. Welke gebeurtenis heeft de Primaire Afweer geactiveerd?

Ontkenning van Behoeften

Wanneer Ontkenning van Behoeften actief is, denk je eigenlijk:

“Ik heb geen probleem.”

Alles lijkt oké. Mensen bij wie dit afweermechanisme actief is, zijn aardig, meegaand, ontspannen, zorgeloos en lijken nauwelijks problemen te hebben.

Ontbreken van emoties

Het probleem van het afweermechanisme Ontkenning van Behoeften is het ontbreken van emoties of behoeften.

Het lijkt alsof het hoofd en het lichaam niet goed met elkaar communiceren.

afweermechanismen

 

Het hoofd weet niet wat er aan de hand is

met het lichaam.

 

Daarom voel je fysiek letterlijk minder. Verschijnselen zoals een lichte koorts, kou, warmte en zelfs pijn merk je niet op. Ontkenning van Behoeften kan daarom zelfs levensbedreigend zijn.

Gebrek aan intimiteit

Ontkenning van Behoeften herken je verder aan gebrek aan intimiteit. Mensen bij wie dit afweermechanisme actief is, hebben nauwelijks goede vrienden.

Verder vinden ze het moeilijk om emotionele intimiteit aan te gaan, zelfs met hun partner en kinderen.

Ze tonen geen gevoelens. Daarom kunnen ze zich eenzaam voelen. Ontkenning van Behoeften behoedt je voor kwetsbaarheid.

Er is niets mis met mij

Ontkenning van Behoeften kenmerkt zich ook door uitstelgedrag, vergeetachtigheid, geen verantwoordelijkheid nemen  en een gevoel van mentaal, emotioneel en fysiek verdoofd zijn.

pleasen smiley slachtoffer held geluk persoonlijke ontwikkeling afweermechanisme

Niets lijkt echt belangrijk. Met dit afweermechanisme ontken je niet alleen je eigen behoeften, maar je negeert ook de behoeften van een ander:

“Hij zal het vast niet erg vinden als …”

Iemand bij wie Ontkenning van Behoeften actief is denkt dat er niets mis is met hem of haar.

Dat zijn anderen die problemen hebben met zijn of haar gedrag.

Angst

Wanneer het afweermechanisme Angst actief is, ben je bang, nerveus en gespannen in situaties die niet gevaarlijk zijn, zoals de deur uit gaan. Om deze angst niet te voelen, vermijd je plekken, situaties en mensen die dit afweermechanisme activeren. Daardoor wordt jouw leven voorspelbaar, risicoloos en benauwd. Het gevolg daarvan zijn fobieën, paniekaanvallen en slapeloosheid.

Ontkenning van de realiteit

Alle afweermechanismen betekenen ontkenning van de realiteit zoals die was in het verleden. Dit zijn programma’s die ons beschermen tegen gevoelens die wij niet willen voelen.

Wanneer je getriggerd wordt en jouw programma wordt geactiveerd, beschermt dit programma jouw tegen pijn die je niet wilt voelen. Je wordt bijv. boos om geen verdriet te voelen omdat het pijnlijker zou zijn dan boosheid.

Zolang je je laat leiden door je automatische programma, blijf je in het verleden leven in plaats van in het heden.

Hoe ga je om met afweermechanismen?

De eerste stap om je afweermechanisme te verslaan, is het te herkennen. Je merkt dat je automatische programma wordt geactiveerd wanneer je last krijgt van heftige emoties die niet proportioneel zijn tot de situatie. Of wanneer je helemaal niets voelt, terwijl dat wel op zijn plaats is.

3 vragen om je afweermechanisme te verslaan:

Wanneer je herkent dat je automatische programma actief is, neem even pauze. Sta even stil bij wat er gebeurt en stel jezelf deze vragen.

 

  • Wat betekent deze gebeurtenis voor me?
  • Waar doet die me aan denken?
  • Wat zijn de feiten?

Omkering

Door je bewust te worden van je automatische programma, kun je je gedachte, je gevoel en je gedrag omkeren. Wanneer je naar de feiten kijkt en je niet laat leiden door je automatische gedachten en gevoelens zul je veel adequater reageren op de situatie.

     

    Word stress de baas en krijg grip op je leven!

     

    Wat verder?

    Wil je je automatische reacties beheersen en je relaties verbeteren? Meld je dan aan voor een kortdurende psychosociale therapie of coaching persoonlijke ontwikkeling en krijg uiteindelijk grip op je leven. Neem contact met mij op.

    Maak een afspraak

    Neem contact met mij op en maak een afspraak voor een vrijblijvend verkenningsgesprek voor therapie of coaching. De meeste zorgverzekeraars vergoeden psychosociale therapie vanuit de aanvullende zorgverzekering.

    Bel 06-20 59 20 11 of mail naar info@dpssimply.nl 

    5/5

    Dagmara is such a unique therapist and coach! Her warm personality, knowledge and experience make you open up and give you the opportunity to take both your professional and private life to the next level. Definitely worth a try!

    5/5

    Ik heb workshop communicatie – gesprekstechnieken gevolgd. Ik vond dit een fijne workshop. Er was voldoende ruimte voor eigen inbreng en de theorie was goed uitgelegd. De sfeer was ook fijn – ontspannen en veilig. Ik heb geleerd hoe je in het belang van een ander kunt handelen en niet zo zeer met jezelf bezig zijn. Ik kijk uit naar de vervolgworkshop want het was leerzaam en ik gebruik het in de praktijk.

    5/2

    Het leven bestaat uit communicatie en beter communiceren is een belangrijk doel. Ik ben me nu meer bewust hoe ik moet spiegelen, vragen stellen en aandacht geven om een echte relatie op te bouwen. Aan deze workshop heb ik een toolbox overgehouden om mee te oefenen, mooie ervaringen en nieuwe contacten met mensen die ook openstaan voor verandering en verbetering. De workshop was top met de voorbeelden uit de praktijk.

    5/5

    Je bent een motiverend en inspirerend persoon. Heel fijn om naar te kijken en naar te luisteren. Ik vind dat je het heel goed doet. In heel weinig tijd deel je zoveel kostbare informatie mee. Dank je wel dat je zoveel kennis en jouw ervaringen met ons wilde delen.

    5/5

    Heb erg veel aan deze werkshop gehad, erg duidelijk en met veel passie gegeven door een heel prettig persoon! Veel nieuwe inzichten gekregen, en dagelijks toepasbaar privé en zakelijk. Wil je jezelf ontwikkelen, dan zeker een aanrader.

    5/5

    Erg prettige sfeer en zeer vakkundig. Ga vooral zo door Dagmara! Bedankt voor al je hulp!

    5/5

    Prettige gesprekken waar ik nieuwe inzichten heb gekregen.

    5/5

    Heel toegankelijk, de ‘kijker’/’cursist’ identificeert zich heel gemakkelijk met je. Ik wil je heel hartelijk bedanken voor alle inzichten, tips &trucs, tools. En last but not least, voor de positieve energie die je aan me over hebt gedragen. Bedankt!

    5/5

    Dagmara, je hebt mij weer geholpen. Dank je wel voor nieuwe inzichten. Niet alleen ik merkte dat er iets aan mij was veranderd maar ook mensen om me heen is dat opgevallen.

    5/5

    Gesprekken met Dagmara zijn aan te raden, zij helpt de juiste keuzes te maken door je te begeleiden en te leren hoe je met jezelf om kan gaan. Een aanrader!

    Ik ben Dagmara Peters – psychosociaal therapeut voor stress, overspannenheid, burn-out, relatie- en communicatieproblemen, coach persoonlijke ontwikkeling en persoonlijk leiderschap en trainer communicatie, gesprekstechnieken en beïnvloeding.

    Ik help jongvolwassenen met een druk hoofd en rusteloze 40-tigers met een drukke baan en een druk gezinsleven.

    Ik geloof dat je niet altijd invloed hebt op wat er om je heen gebeurt maar je hebt wel altijd invloed hoe je erop reageert. Ik kan je helpen om regisseur te worden van je leven in plaats van alleen een rol in andermans leven te spelen.

    Neem dus contact met mij op en zet de eerste stap naar meer grip op je leven.

    Ik ben erkend registertherapeut en therapie bij mij wordt vergoed door zorgverzekeraars uit de aanvullende verzekering, je hebt geen verwijsbrief nodig van je huisarts en je eigen risico blijft intact.

    Lees ook:

    Stop met slachtoffer zijn en word een held

    Stop met slachtoffer zijn en word een held

    Ben je een slachtoffer? Slachtoffer ben je wanneer je anderen laat bepalen hoe je leven eruitziet. Je zegt niet wat je denkt, voelt en nodig hebt. Je weet niet hoe je dat moet doen. Je bent bang dat je mensen teleurstelt wanneer je zegt wat er in je omgaat. Wat zullen...

    10 vragen voor het omgaan met negatieve gedachten

    10 vragen voor het omgaan met negatieve gedachten

    Wat zijn negatieve gedachten? Leer omgaan met je negatieve gedachten. Maar leer eerst wat deze gedachten zijn. Negatieve gedachten zijn triggers. Ze zorgen voor negatieve gevoelens. Negatieve gedachten: Ik kan het niet. Het lukt me niet. Het heeft geen zin. Het wordt...

    Relatie verbeteren zonder relatietherapie dankzij drie elementen

    Relatie verbeteren zonder relatietherapie dankzij drie elementen

    Waarom wil je je relatie verbeteren? Je wilt je relatie verbeteren omdat je wilt redden wat jullie tot nu toe hebben opgebouwd. Uit elkaar gaan zou veel meer schade aanrichten. Het huis verkopen, het vermogen en vrienden verdelen, de omgangsregeling en het...

    DPS Simply
    Raphaëlstraat 1
    7031 BA Wehl
    info@dpssimply.nl

    0314-325546
    06-20592011

    KvK 09170601
    btw-id NL002438685B98

    5/5

    Dagmara is such a unique therapist and coach! Her warm personality, knowledge and experience make you open up and give you the opportunity to take both your professional and private life to the next level. Definitely worth a try!

    5/5

    Ik heb workshop communicatie – gesprekstechnieken gevolgd. Ik vond dit een fijne workshop. Er was voldoende ruimte voor eigen inbreng en de theorie was goed uitgelegd. De sfeer was ook fijn – ontspannen en veilig. Ik heb geleerd hoe je in het belang van een ander kunt handelen en niet zo zeer met jezelf bezig zijn. Ik kijk uit naar de vervolgworkshop want het was leerzaam en ik gebruik het in de praktijk.

    5/2

    Het leven bestaat uit communicatie en beter communiceren is een belangrijk doel. Ik ben me nu meer bewust hoe ik moet spiegelen, vragen stellen en aandacht geven om een echte relatie op te bouwen. Aan deze workshop heb ik een toolbox overgehouden om mee te oefenen, mooie ervaringen en nieuwe contacten met mensen die ook openstaan voor verandering en verbetering. De workshop was top met de voorbeelden uit de praktijk.

    5/5

    Je bent een motiverend en inspirerend persoon. Heel fijn om naar te kijken en naar te luisteren. Ik vind dat je het heel goed doet. In heel weinig tijd deel je zoveel kostbare informatie mee. Dank je wel dat je zoveel kennis en jouw ervaringen met ons wilde delen.

    5/5

    Heb erg veel aan deze werkshop gehad, erg duidelijk en met veel passie gegeven door een heel prettig persoon! Veel nieuwe inzichten gekregen, en dagelijks toepasbaar privé en zakelijk. Wil je jezelf ontwikkelen, dan zeker een aanrader.

    5/5

    Erg prettige sfeer en zeer vakkundig. Ga vooral zo door Dagmara! Bedankt voor al je hulp!

    5/5

    Prettige gesprekken waar ik nieuwe inzichten heb gekregen.

    5/5

    Heel toegankelijk, de ‘kijker’/’cursist’ identificeert zich heel gemakkelijk met je. Ik wil je heel hartelijk bedanken voor alle inzichten, tips &trucs, tools. En last but not least, voor de positieve energie die je aan me over hebt gedragen. Bedankt!

    5/5

    Dagmara, je hebt mij weer geholpen. Dank je wel voor nieuwe inzichten. Niet alleen ik merkte dat er iets aan mij was veranderd maar ook mensen om me heen is dat opgevallen.

    5/5

    Gesprekken met Dagmara zijn aan te raden, zij helpt de juiste keuzes te maken door je te begeleiden en te leren hoe je met jezelf om kan gaan. Een aanrader!

    DPS Simply

    Krijg grip op je leven met de gratis tools!

    Je bent hier omdat je op zoek bent naar antwoorden en ik heb geen kant-en-klare antwoorden voor je maar wel vragen die je helpen om de juiste antwoorden te vinden. 

    Privacy Policy

    Kijk nog even in je mail- of spambox om je aanmelding te bevestigen!